جامع ترین راهنمای مالیات رستوران ها

اگر صاحب رستوران، فست فود، کترینگ می باشید، یکی از هزینه هایی که باید از ابتدای فعالیت خود برای آن برنامه ریزی داشته باشید، مالیات است. باید این نکته را در نظر داشته باشید که مالیات رستوران فقط به مبلغ فروش یا تراکنش های کارتخوان محدود نمی شود بلکه نوع فعالیت، درآمد، هزینه های قابل قبول، نحوه ثبت فروش و همچنین تکالیفی مانند ارسال صورتحساب الکترونیکی می تواند بر وضعیت مالیاتی کسب و کار شما اثرگذار باشد.

مبنای مالیات عملکرد صاحبان مشاغل در ماده 93 قانون مالیاتهای مستقیم قرار دارد. طبق این ماده، درآمد اشخاص حقیقی که از طریق اشتغال به مشاغل مختلف در ایران به دست می آید، پس از کسر معافیت های مقرر، مشمول مالیات خواهد بود. معافیت سالانه درآمد مشاغل موضوع ماده 101 قانون مالیات های مستقیم، یکی از این معافیت ها می باشد که مقدار آن طبق ماده 84 تعیین می گردد که این معافیت برای سال 1405، معادل 240 میلیون تومان در نظر گرفته شده است.

برای برخورداری از این معافیت، رعایت کردن برخی شرایط و الزامات قانونی ضروری می باشد. بنابراین قبل از تنظیم و ارسال اظهارنامه، بهتر است شرایط استفاده از معافیت را مورد بررسی قرار دهید. کارشناسان ما در دهناد میتوانند در بررسی شرایط و انجام صحیح تکالیف مالیاتی شما را راهنمایی کنند.

مالیات رستوران بر چه اساسی محاسبه می شود؟

برای محاسبه مالیات عملکرد، نمی توان صرفا کل فروش رستوران را به عنوان سود در نظر گرفت. در رسیدگی مالیاتی ابتدا درآمد های مربوط به فعالیت بررسی شده و سپس هزینه هایی که شرایط قانونی لازم را دارند، در نظر گرفته می شوند.

در این زمینه ماده های 94 و 95 قانون مالیات های مستقیم نیز اهمیت دارند؛ ماده 94 نحوه تشخیص درآمد مشمول مالیات صاحبان مشاغل را بیان می کند و ماده 95 به تکالیف مربوط به دفاتر، اسناد و مدارک صاحبان مشاغل می پردازد.

در نتیجه، داشتن اسناد معتبر برای خرید مواد اولیه و سایر هزینه های رستوران موضوعی کاملا مهم می باشد. فاکتور خرید، قرارداد اجاره، اسناد حقوق و دستمزد و مدارک پرداخت هزینه ها همگی می توانند در زمان رسیدگی مالیاتی کسب و کار شما اهمیت زیادی داشته باشند.

طبق ماده 28 قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی، هزینه هایی که از اردیبهشت ماه 1406 در سامانه مودیان ثبت نشوند، امکان دارد به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی پذیرفته نشوند. در نتیجه همکاری با یک تیم مالی و مالیاتی مجرب جهت جلوگیری از ایجاد مشکلات مالیاتی دارای اهمیت می باشد.

در صورتی که کد آیسیک (شناسه نوع فعالیت اقتصادی) و اینتاکد (شناسه فعالیت شغلی برای محاسبات مالیاتی) متناسب با نوع فعالیت رستوران را به درستی انتخاب نکنید، بر نحوه تشخیص درآمد و محاسبه مالیات شما میتواند اثر گذار باشد. امکان دارد که مالیات تعیین شده با وضعیت واقعی کسب و کار شما تطبیق نداشته باشد و در نتیجه مجبور شوید مالیاتی بیشتری پرداخت کنید.

اظهارنامه مالیاتی رستوران و مهلت انجام تکالیف

صاحب رستوران باید تکالیف مالیاتی مربوط به فعالیت خود را در مهلت های قانونی انجام دهد. برای صاحبان مشاغل، موضوع اظهار درآمد و انجام تکالیف مربوط به مالیات عملکرد دارای اهمیت ویژه ای می باشد.

ماده 100 مالیات نیز از ماده های مهم در خصوص تکالیف صاحبان مشاغل و اظهارنامه مالیاتی بوده و در کنار آن، مقررات و دستورالعمل های مربوط به فرم تبصره ماده 100 باید در هر سال بررسی شود.

نکته مهم این است که مهلت ها و نحوه انجام تکالیف ممکن است با توجه به سال مالیاتی و بخشنامه های جدید تغییر کند. بنابراین بهتر است به جای اتکا به مهلت های سال های قبل، آخرین اطلاعیه سازمان امور مالیاتی در همان سال بررسی گردد.

اگر رستوران به صورت شخص حقیقی فعالیت خود را انجام دهد، با توجه به نوع و میزان فعالیت و گروه بندی مشاغل، مورد بررسی قرار میگیرد که میتواند از تبصره ماده 100 استفاده کند و یا باید اظهارنامه مالیاتی ارائه دهد که طبق ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود. اما در صورتی که رستوران به صورت شخص حقوقی(شرکت) باشد، مالیات آن طبق ماده 105 قانون مالیات مستقیم و با نرخ عمومی 25 درصد مورد محاسبه قرار میگیرد و نیز ارائه اظهارنامه سالانه برای آن الزامی می باشد.

در حالت عادی مهلت ارسال اظهارنامه، ۳۱ تیر ماه در نظر گرفته شده است؛ البته در دو سال اخیر، با توجه به شرایط کشور، این مهلت تمدید شده است.

آیا کل فروش رستوران مشمول مالیات می باشد؟

یکی از اشتباهات رایج این است که هر مبلغی که از طریق کارتخوان یا حساب بانکی دریافت شده، مستقیما به عنوان سود رستوران در نظر گرفته می شود. در صورتی که فروش با سود متفاوت است. رستوران برای ایجاد این فروش، هزینه های مختلفی انجام می دهد و در صورت احراز شرایط قانونی، هزینه های قابل قبول در تعیین درآمد مشمول مالیات مورد توجه قرار می گیرند.

البته طبق ماده 147 قانون مالیات مستقیم، قابل قبول بودن یک هزینه صرفا به این دلیل که واقعا پرداخت صورت گرفته است، صحیح نمی باشد. هزینه صرف شده باید با فعالیت رستوران ارتباط داشته باشد و شرایط مقرر در قانون و همچنین مدارک و اسناد لازم را داشته باشد. به همین دلیل، ثبت منظم درآمد و هزینه ها از مهم ترین اصول مدیریت مالیاتی یک رستوران می باشد.

مالیات بر ارزش افزوده رستوران چگونه است؟

مالیات بر ارزش افزوده موضوعی جدا از مالیات عملکرد بوده و نباید این دو را با یکدیگر یکسان دانست. مقررات ارزش افزوده بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده و مقررات اجرایی و بخشنامه های مرتبط اعمال می گردد. در این حوزه، ابتدا باید مشخص شود فعالیت مورد نظر در دوره مربوط، مشمول مالیات ارزش افزوده می باشد یا از معافیت قانونی برخوردار است.

وضعیت مشمول بودن رستوران ها در مالیات بر ارزش افزوده به نوع خدمات و نحوه فعالیت آنها بستگی خواهد داشت. طبق فراخوان نهم، آن دسته از رستوران ها و کترینگ هایی که در محل به مشتریان خدمات ارائه میکنند و دارای میز و صندلی می باشند، مشمول ارزش افزوده بوده، اما واحدهایی که صرفا به صورت بیرون بر فعالیت می کنند مشمول این مالیات نمی باشند. همچنین رستوران های دارای شعبه، صرف نظر از نحوه ارائه خدمات، مشمول ارزش افزوده هستند.

از طرف دیگر، نوع کالاهای خریداری و فروخته شده نیز دارای اهمیت می باشد زیرا نرخ و وضعیت معافیت کالاهایی مانند آب، نوشابه، دلستر، ماست و دوغ یکسان نیست و باید طبق ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گیرند.

برای رستوران هایی که مشمول مقررات ارزش افزوده هستند، رعایت تکالیفی مانند ثبت معاملات، صدور صورتحساب الکترونیکی در مواعد مقرر و پرداخت مالیات دارای اهمیت می باشد. بی توجهی به این موارد می تواند جریمه های سنگینی به دنبال داشته باشد.

همچنین بعضی از رستوران ها و کترینگ ها و سایر کسب و کارهای فراخوان شده طبق تبصره 1 ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده و آیین نامه اجرایی آن، مکلف به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده  8 درصدی به طور علی الحساب در زمان صدور صورت حساب می باشند و مابقی 2 درصد در زمان تسلیم اظهارنامه ارزش افزوده هر دوره وصول خواهد شد.

رابطه مالیات رستوران با سامانه مودیان

با اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، اطلاعات فروش و صورتحساب های الکترونیکی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. صاحب رستوران باید به این نکته توجه داشته باشد که اطلاعات فروش در بخش های مختلف نباید با یکدیگر مغایرت داشته باشد. برای مثال، فروش ثبت شده در سیستم حسابداری، اطلاعات کارتخوان، گردش حساب های مرتبط با فعالیت و صورتحساب های الکترونیکی باید تا حد امکان قابل تطبیق باشند تا مشمول جریمه کتمان درامد موضوع ماده 22 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان نشوند.

ثبت نکردن بخشی از فروش یا استفاده از حساب های بانکی شخصی برای دریافت های مربوط به رستوران می تواند در زمان رسیدگی مالیاتی، توضیح و مستند سازی تراکنش ها را دشوار کند. بنابراین موضوع سامانه مودیان صرفا یک تکلیف اداری نیست؛ بلکه بخشی از مدیریت ریسک مالیاتی کسب و کار محسوب می گردد. به دلیل حجم بالای تراکنش ها در مدت زمان کوتاه، رستوران داران به یک برنامه ریزی مالی و مالیاتی دقیق و اصولی نیاز دارند تا درگیر مشکلات مالیاتی نشوند.

آیا تراکنش کارتخوان رستوران مالیات دارد؟

تراکنش کارتخوان به تنهایی مالیات جداگانه ای ایجاد نمی کند. آنچه اهمیت دارد این است که تراکنش های انجام شده از طریق ابزارهای پرداخت، بخشی از اطلاعات مربوط به فعالیت اقتصادی مودی را تشکیل می دهند.

اگر رستوران فروش روزانه خود را از طریق کارتخوان دریافت می کند، این مبالغ باید با فروش واقعی و ثبت های حسابداری مطابقت داشته باشند.

از طرف دیگر، طبق بخشنامه 200/99/16 هر تراکنش بانکی لزوما به معنای درآمد مشمول مالیات نیست. ممکن است یک تراکنش مربوط به انتقال وجه بین حساب ها، برگشت وجه یا موضوع دیگری باشد. نکته مهم این است که صاحب کسب و کار بتواند ماهیت تراکنش های قابل توجه را با اسناد و مدارک مناسب اثبات کند.

هزینه های قابل قبول مالیاتی رستوران

طبق این مقررات، هزینه برای اینکه در محاسبه درآمد مشمول مالیات مورد قبول قرار گیرد، باید شرایط قانونی لازم را داشته باشد. بنابراین به صاحبان رستوران ها توصیه می شود از همان ابتدای فعالیت خود، برای هر هزینه مهم سند و مدرک مناسب نگهداری کنند. جهت آشنایی با هزینه های قابل قبول مالیاتی رستوران و شرایط پذیرش آن ها، می توانید به ماده ۱۴۸ مراجعه کنید.

 حقوق و دستمزد و مالیات حقوق کارکنان رستوران

بخش قابل توجهی از هزینه های یک رستوران به کارکنان آن اختصاص می یابد. آشپز، کمک آشپز، گارسون، صندوق دار، نیروی خدمات و سایر کارکنان، هر کدام بخشی از هزینه حقوق و دستمزد را تشکیل می دهند.

مالیات حقوق با مالیات عملکرد رستوران تفاوت دارد و تکالیف آن برای کارفرما باید به صورت جداگانه بررسی شود. ماده 86 قانون مالیات های مستقیم از ماده های مهم در خصوص تکلیف پرداخت کنند گان حقوق نسبت به کسر و پرداخت مالیات حقوق است.

بنابراین اگر رستوران نیروی کار دارد، موضوع مالیات حقوق نباید در کنار مالیات عملکرد نادیده گرفته شود. ثبت دقیق حقوق و مزایا و انجام تکالیف مربوط در مهلت مقرر، از موارد مهمی می باشد که باید در سیستم مالی رستوران به شکل منظم انجام شود.

جرائم مالیاتی رستوران

بخش دیگری از مدیریت مالیاتی رستوران، مربوط به پیشگیری از جرائم می باشد. تاخیر در پرداخت مالیات، انجام ندادن برخی تکالیف یا رعایت نکردن الزامات مقرر می تواند موجب تعلق جریمه شود.

نوع جریمه به نوع تخلف رستوران بستگی دارد و نمی توان برای تمام رستوران ها یک مبلغ یا نرخ ثابت تعیین کرد. در برخی موارد نیز قانون برای جرائم شرایطی را جهت بخشودگی پیش بینی کرده است.

به همین دلیل، اگر برای رستوران برگ تشخیص یا مطالبه مالیاتی صادر شده باشد، بهتر است قبل از پرداخت یا پذیرش مبلغ، مبنای محاسبه، درآمدهای لحاظ شده، هزینه های رد شده و جرائم تعیین شده بررسی شود.

چگونه مالیات رستوران را مدیریت کنیم؟

بهترین روش مدیریت مالیات رستوران بعد از صدور برگ تشخیص نیست؛ بلکه کنترل اطلاعات از ابتدای فعالیت رستوران می باشد. صاحب رستوران باید فروش روزانه خود را ثبت کند، خرید مواد اولیه و سایر هزینه ها را مستند نگه دارد، حساب های بانکی مرتبط با فعالیت را کنترل کرده و اطلاعات سیستم حسابداری را با کارتخوان و سایر ابزارهای دریافت وجه تطبیق دهد. با توجه به سرعت تغییرات نظام مالیاتی کشور، حضور یک تیم مالی مجرب کنار هر کسب و کار الزامی میباشد.

همچنین باید تکالیف مرتبط با سامانه مودیان، صورتحساب الکترونیکی، مالیات عملکرد، ارزش افزوده و مالیات حقوق بر اساس وضعیت همان کسب و کار بررسی شود. اگر این فرآیند به شکل منظم انجام شود، در زمان رسیدگی مالیاتی نیز ارائه اسناد و دفاع از اطلاعات مالی بسیار ساده تر خواهد بود.

جمع بندی

برای مدیریت صحیح امور مالیاتی رستوران، ثبت دقیق فروش و هزینه ها، نگهداری اسناد و مدارک و انجام به موقع تکالیف مالیاتی اهمیت زیادی دارد. همچنین آشنایی با مقررات مالیات عملکرد، ارزش افزوده و سامانه مودیان کمک می کند از ایجاد بدهی و جرائم جلوگیری شود.

سامانه مالیاتی دهناد مرجعی جامع برای دسترسی به قوانین و مقررات مالیاتی و استفاده از ابزارهای کاربردی مالی و مالیاتی است. برای دسترسی به قوانین، مقررات و ابزارهای مالیاتی، به سامانه مالیاتی دهناد مراجعه کنید.