بخشنامه نحوه محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی

به منظور اجرای صحیح مقررات ماده 105 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحیه آن (ماده 82(ماده 28 صحیح می باشد.) قانون اصلاح موادی از قانون مالیات های مستقیم) مصوب 1371/02/07 مجلس شورای اسلامی که مربوط به نحوه محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی(اشخاص حقوقی صحیح می باشد.) است، نکات زیر متذکر می گردد: 1- مقررات بند الف ماده 105 قانون مصوب 1366 در مورد شرکت های موضوع این بند (شرکت هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن به طور مستقیم یا با واسطه متعلق به دولت و شهرداری است) که سال مالی آن ها مختوم به یکی از روزهای 1368/01/01 لغایت 1369/12/29 بوده است جاری می باشد و در مواردی که سال مالی شرکت های مذکور از تاریخ 1370/01/01 به بعد خاتمه می یابد، مقررات مذکور پس از کسر 10% درآمد مشمول مالیات شرکت به عنوان مالیات شرکت، اجراء خواهد شد.

2- مقررات بندهای ب و ج ماده 105 قانون فوق الذکر کماکان و از اول سال 1368 قابل اجراء می باشد.

3- به موجب عبارت الحاقی به آخر جزء یک بند د ماده 105 قانون، از اول سال 1370 محاسبه مالیات شرکت های تعاونی و اتحادیه آن ها با رعایت متن بند د جزء مذکور بر اساس مقررات قسمت ب ذیل این جزء خواهد بود (اجرای قسمت الف به جهت اینکه شرکت های تعاونی و اتحادیه آن ها فاقد سهام بی نام هستند مورد ندارد.)

4- متن قسمت ب جزء یک بند د ماده 105 قانون مصوب 1366/12/03 نسبت به سال مالی شرکت های سهامی و مختلط سهامی که در فاصله زمانی 1368/01/01 تا پایان سال 1369 خاتمه یافته است جاری بوده و نسبت به سال های مالی بعد (منتهی به تاریخ 1370/01/01 و بعد) مقررات اصلاحی قسمت مذکور (اصلاحی قسمت ب جزء یک بند د ماده 105 قانون) که مصوب 1371/02/07 می باشد اجرا خواهد شد.

5- در مورد سایر اشخاص حقوقی که در بندهای فوق الذکر این دستورالعمل ذکر نشده است درآمد مشمول مالیات پس از کسر 10% مالیات شرکت، بین صاحبان سرمایه شخص حقوقی به نسبتی که اساسنامه یا شرکتنامه شخص حقوقی تعیین نموده است (در صورت عدم تعیین به نسبت سرمایه شرکاء) تقسیم و سهم هر یک به نرخ ماده 131 قانون اصلاحیه آن حسب مورد، مشمول مالیات خواهد بود.

6- از درآمد مشمول مالیات قطعی شده اشخاص و مربوط به سال های 1368 لغایت 1372 معادل 3% بابت سهم شهرداری ها (موضوع تبصره 50 ماده واحده قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1368/11/11 مجلس شورای اسلامی) مطالبه و وصول می گردد.

7- برای توضیح بیشتر در مورد نحوه محاسبه مالیات طبق مقررات ماده 105 قانون مثالی ذکر می گردد. الف- فرض می شود خلاصه وضعیت عملکرد سال 1370 یک شرکت سهامی عام چنین باشد. سرمایه شرکت 400,000,000 ریال و ترکیب سهامداران طبق فهرست مربوط که همراه اظهارنامه در موعد مقرر تسلیم شده است شامل 7% سهام (28،000،000 ریال ) متعلق به دولت (5% متعلق به یک وزارتخانه و 2% متعلق به یک شرکت صددرصد دولتی )، 3% سهام (12،000،000 ریال ) بی نام و بقیه سهام (90% که معادل 360،000،000 ریال است ) متعلق به 90 نفر سهامدار با سهام مساوی و ضمناً سود ابرازی 85،000،000 ریال بوده که 30،000،000 ریال آن اندوخته و 50،000،000 ریال آن تقسیم شده است ( بقیه یعنی 5،000،000 ریال تقسیم نشده است ) و درآمد مشمول مالیات مشخصه براساس رسیدگی یا از طریق علی الراس معادل 100،000،000 ریال که در اینصورت نحوه محاسبه مالیات به شرح زیر خواهد بود. سهم دولت ریال 7،000،000=7%×100،000،000 ریال 700،000=10% ×7،000،000 10% مالیات شرکت بنسبت سهم دولت (بندالف اصلاحی ماده 105) سهم دولت پس ازکسر10% مالیات شرکت ریال 6،300،000=700،000-7،000،000 سهم وزارتخانه ریال 4،500،000 = 7/5 × 6،300،000 25%×1،500،000+12%×1،000،000=نرخ ماده 131 اصلاحی×4،500،000 مالیات وزارتخانه 940،000=35% × 500،000+ سهم شرکت دولتی پس از کسر10% مالیات شرکت ریال 1،800،000 = 7/2 × 6،300،000 (18%×800،000+12%×1،000،000)=نرخ ماده 131 اصلاحی×1،800،000 مالیات سهم شرکت دولتی 264،000= سودسهم سهامداران بی نام و بانام ریال 93،000،000=93% × 100،000،000 10% مالیات شرکت موضوع بند د ماده 105 ریال 9،300،000=10%×93،000،000 ریال 83،700،000= 9،300،000-93،000،000 سودسهام سهامداران بی نام و با نام پس از کسر 10% مالیات سودسهام سهامداران بی نام ریال 2،700،000= 93/3 × 83،700،000 مالیات سودسهامداران بی نام ریال 440،000 = نرخ ماده 131 اصلاحی × 2،700،000 سودسهم سهامداران با نام ریال 81،000،000=93/90 × 83،700،000 اندوخته سهم سهامداران با نام ریال 27،000،000=90% × 30،000،000 ریال 2،700،000=10% × 27،000،000 10% مالیات شرکت سهم اندوخته که جنبه محاسباتی دارد ریال 24،300،000 = 2،700،000 – 27،000،000 اندوخته متعلق به هر سهامدار با نام پس از کسر 10% مالیات شرکت اندوخته متعلق به هر سهام دار با نام ریال 270،000 = 90 : 24،300،000 ریال 2،916،000 = 90 نفر × نرخ ماده 131 اصلاحی × 270،000 مالیات اندوخته متعلق به سهامداران با نام ریال 56،700،000 = 24،300،000 – 81،000،000 سودتقسیم شده و تقسیم نشده سهامداران با نام مالیات سهامداران با نام 6،804،000=90 نفر × نرخ ماده 131 اصلاحی × ( 90 : 56،700،000) 440،000)+(264،000+940،000)+(9،300،000+700،000) ریال جمع مالیات 21،364،000=(6،804،000+2،916،000+ یادآوری چنانچه مودی از تسلیم اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان خودداری و لکن قبل از قطعیت مالیات، طبق مقررات قانونی، مصوبه مجمع و فهرست موضوع اصلاحیه قسمت ب جزء یک بند د ماده 105 قانون را به حوزه مالیاتی ذیربط تسلیم نماید، در این صورت علاوه بر محاسبه و مطالبه مالیات به شرح بالا جریمه ای معادل یک درصد درآمد مشمول مالیات شرکت نیز مطالبه خواهد شد. ب) در فرض بالا اگر مصوبه مجمع عمومی راجع به تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان و فهرست هویت و نشانی سهامداران طبق مقررات و در موعد مقرر تسلیم نشده باشد، مالیات سهامداران (به استثناء سهم دولت) 10% و مالیات بقیه درآمد مشمول مالیات چنین است. سود سهم سهامداران بی نام و با نام ریال 93،000،000=93%×100،000،000 10% مالیات شرکت با نام و بی نام ریال 9،300،000=10% × 93،000،000 ریال 83،700،000= 9،300،000-93،000،000 سود سهام سهامداران بی نام و با نام پس از کسر 10% مالیات ریال 37،015،000 = نرخ ماده 131 اصلاحی × 83،700،000 مالیات سود سهامداران به استثناء سهم دولت 48،219،000=37،015،000+(264،000+940،000)+(9،300،000+700،000) ریال جمع مالیات پ) در فرض الف اگر 30،000،000 ریال اندوخته از سود ابرازی شرکت وفق مقررات ماده 138 قانون ذخیره شده و قابل قبول باشد در این صورت نحوه محاسبه مالیات به شرح زیر خواهد بود. سود سهم دولت (7،000،000ریال ) که مشمول مالیات است و 10% مالیات شرکت سهم دولت (700،000 ریال ) و مالیات سود سهم دولت (264،000+940،000) تغییری نمی کند. اندوخته سهم دولت که مشمول معافیت نیست ریال 2،100،000 = 7% × 30،000،000 ریال 27،900،000 = 2،100،000 – 30،000،000 اندوخته سهم سهامداران بی نام و با نام که مشمول معافیت است اندوخته معاف 27،900،000 – سهم دولت 7،000،000-100،000،000 ریال 65،100،000 = سود تقسیم شده و تقسیم نشده سهم سهامداران بی نام و با نام که مشمول مالیات است 10% مالیات شرکت موضوع بند د ماده 105 ریال 6،510،000= 10% × 65،100،000 ریال 58،590،000=6،510،000- 65،100،000 سود سهم سهام بی نام و با نام مشمول مالیات پس از کسر 10% مالیات سهم سهامداران بی نام ریال 1،890،000 = 93/3 × 58،590،000 مالیات سود سهامداران بی نام ریال 280،200 = نرخ ماده 131 اصلاحی × 1،890،000 ریال 630،000 = (90 نفر:93/90) × 58،590،000 سهم هر سهامدار با نام (سود تقسیم شده و نشده ) ‌مشمول ریال 6،804،000=90 نفر × نرخ ماده 131 اصلاحی × 630،000 مالیات سود سهامداران با نام (تقسیم شده و تقسیم نشده) (6،804،000+280،200+264،000+940،000)+(6،510،000+700،000) ریال جمع مالیات 15،498،200 = ت ) در فرض بند الف فوق هرگاه مورد مربوط به عملکرد سال 1368 با 1369 بوده و شرکت مقررات را رعایت نموده باشد محاسبه مالیات طبق بندهای الف و د ماده 105 قانون مصوب 1366 به شرح زیر خواهد بود. سود سهم شرکت دولتی ریال 2،000،000 = 2% × 100،000،000 14% × 200،000 + 12%×200،000=نرخ ماده 131 قانون 1366×2،000،000 364،000=23%×400،000+20% ×500،000+18%×400،000+16%×300،000+ مالیات سود سهم شرکت دولتی ریال 93،000،000= (5،000،000+2،000،000)-100،000،000 بقیه سود به غیر از سهم دولت 10% مالیات شرکت طبق بند د ماده 105 ریال 9،300،000 = 10% × 93،000،000 ریال 83،700،000 = 9،300،000 – 93،000،000 سود سهامداران به غیر از سهم دولت و پس از کسر 10% مالیات شرکت سود سهم سهامداران بی نام ریال 2،700،000=93/3 × 83،700،000 مالیات سود سهم سهامداران بی نام ریال 540،000 = نرخ ماده 131 قانون × 2،700،000 سود سهم هر سهامدار با نام ریال 900،000 = (90نفر : 93/90) × 83،700،000 ریال 12،240،000= 90نفر×نرخ ماده 131 قانون 1366 × 900،000 مالیات سود سهامداران با نام (12،240،000+540،000)+9،300،000+(1،264،000+364،000) ریال جمع مالیات 237،708،000 = ث ) فرض می کنیم شرکت سهامی ب با سرمایه 27،000،000 ریال و نیز پذیرفته شده در بورس با 110 نفر سهامدار که تعداد سهم آنها جملگی مساوی است در سال 71 مبلغ 8،000،000 ریال سود ابرازی داشته باشد. ضمناً 2،000،000 ریال این سود اندوخته و 3،000،000 ریال آن تقسیم و بقیه تقسیم نشده باقی بماند . چنان چه سود مشمول مالیات مشخصه 10،000،000 ریال باشد و شرکت ضمائم مربوط به اظهارنامه را در موعد مقرر تسلیم نموده باشد، محاسبه مالیات به شرح زیر خواهد بود.