دستورالعمل دستورالعمل ارشادی در خصوص ترتیب رسیدگی و نرخ مالیاتی

به منظور اجرای صحیح مقررات و تبیین تغییراتی که طبق اصلاحیه مصوب 1380/11/27 قانون مالیات های مستقیم به عمل آمده، موارد زیر را جهت رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات عملکرد سال 1380 اشخاص حقوقی یادآوری می نماید: 1- نظر به اینکه با توجه به ماده 273 الحاقی اصلاحیه فوق کلیه اشخاص حقوقی که شروع سال مالی آن ها از اول فروردین ماه 1380 به بعد می باشد صرفاً از لحاظ ترتیب رسیدگی و نرخ مالیاتی مشمول مقررات اصلاحیه مصوب 1380/11/27 قانون مالیات های مستقیم می باشند بنابراین در مواردی که قسمتی از سال مالی اشخاص حقوقی در قبل و یا بعد از سال 1380 واقع می شود نکات مرتبط با نحوه اجرای صحیح سایر احکام مالیاتی قانون مالیات های مستقیم مربوط به قبل و یا بعد از اصلاحیه اخیر را به شرح زیر متذکر می گردد:

الف- اشخاص حقوقی که شروع سال مالی آن ها قبل از 1380/01/01 است از نظر نرخ مالیاتی و سایر مقررات تابع قانون قبل از اصلاحیه اخیر خواهد بود.

ب- اشخاص حقوقی که سال مالی آن ها عملکرد سال 1380 (1380/01/01 الی 1380/12/29) است از نظر نرخ مالیاتی و ترتیب رسیدگی تابع مقررات اصلاحیه اخیر و از لحاظ سایر احکام تابع مقررات قبل از اصلاح خواهند بود.

ج- اشخاص حقوقی که سال مالی آن ها عملکرد سال 1380 (1380/01/01 الی 1380/12/29) خاتمه می یابد به جز نرخ مالیاتی و ترتیب رسیدگی از نظر سایر احکام در مورد تعیین درآمد مشمول مالیات از جمله اعمال معافیت ها تابع قانون قبل از اصلاحیه اخیر خواهند بود در مواردی که درآمدهایی طبق مقررات مربوط دارای نرخ جداگانه ای می باشد از جمله درآمدهای مشمول مالیات مقطوع موضوع ماده 59، 77 و 143 قانون، نرخ مقطوع مربوط به سال تعلق مالیات یا وقوع فعالیت یا رویداد مالی اعمال خواهد شد. ضمناً، آن قسمت از درآمد حاصل از بساز و بفروشی، نقل و انتقال سهام خارج از بورس و صرف سهام که در سال 1380 تحصیل شده باشد، مشمول مالیات مقطوع نخواهد بود، در این صورت درآمد مزبور به سایر درآمدهای شرکت اضافه شده و مشمول نرخ موضوع ماده 105 اصلاحی قانون خواهد بود. بدیهی است، منظور از ترتیب رسیدگی مقرر در ماده 273 یاد شده رعایت مفاد ماده 237 الی 243 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه های بعدی آن است.

10- درآمد اشخاص حقوقی که از محل سرمایه گذاری در شرکت های سرمایه پذیر تحصیل می شود (سود سهام یا سهم الشرکه دریافتی)، به موجب تبصره 4 ماده 105 اصلاحی قانون مشمول مالیات دیگری نخواهد بود و در محاسبه درآمد مشمول مالیات شرکت سرمایه گذار نیز منظور نمی گردد. هم چنین مالیات پرداختی در شرکت سرمایه پذیر نیز به عنوان مالیات بر شرکت بوده و مقطوع تلقی می گردد. در مواردی که سود سهام یا سهم الشرکه دریافتی مربوط به سال های قبل از عملکرد سال 1380 (1380/01/01 الی 1380/12/29) بوده و به موجب ماده 105 قانون قبل از اصلاحیه در شرکت سرمایه پذیر مشمول مالیات قرار گرفته باشد، با توجه به قسمت اخیر تبصره ماده 105 مذکور، مالیات های پرداختی شرکت سرمایه پذیر بابت سود سهام یا سهم الشرکه پرداختی به شرکت سرمایه گذار به عنوان مالیات علی الحساب شرکت سرمایه گذار تلقی و از مالیات محاسبه شده قابل کسر خواهد بود اضافه پرداختی از این بابت نیز قابل استرداد می باشد.

11- با عنایت به مفاد ماده 146 اصلاحی مصوب 1380/11/27 کلیه معافیت های مدت دار که به موجب قوانین قبلی مقرر شده است، از جمله معافیت های موضوع ماده 132 و تبصره 6 آن (قبل از اصلاحیه اخیر) با رعایت مقررات مربوط تا انقضای مدت به قوت خود باقی است.

2- جمع درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی که شروع سال مالی آن ها از اول فروردین ماه 1380 به بعد می باشد وفق مقررات ماده 105 اصلاحی قانون به نرخ بیست و پنج درصد (25%) مشمول مالیات می باشد.

3- نظر به اینکه به موجب اصلاحیه اخیر نرخ 10% مالیات شرکت موضوع بند "د" ماده 105 و معافیت 15% سود سهام پرداختی یا تخصیصی طبق تصمیم ارکان صلاحیت دار شرکت موضوع قسمت اخیر ماده 143 قانون مالیات های مستقیم قبل از اصلاحیه حذف گردیده، لذا اعمال معافیت های موضوع ماده 143 (قبل از اصلاحیه اخیر) در مورد شرکت هایی که سهام آن ها طبق قانون مربوط از طرف هیات پذیرش برای معامله در بورس قبول شده و سال مالی آن ها از 1380/01/01 به بعد شروع شده است، موضوعیت ندارد.

4- به موجب مقررات ماده 143 اصلاحی، شرکت هایی که سهام آن ها طبق قانون مربوط از طرف هیات پذیرش برای معامله در بورس قبول می شود، در صورتی که کلیه نقل و انتقالات سهام آن ها بعد از تاریخ پذیرش از طریق کارگزاران بورس انجام و در دفاتر قانونی شرکت نیز ثبت گردد از سال پذیرش در بورس و فارغ از تاریخ پذیرش آن تا سالی که از فهرست نرخ ها در بورس حذف نشده اند معادل ده درصد (10%) مالیات هر سال آن ها بخشوده می شود معاملات سهام خارج از بورس قبل از تاریخ پذیرش، سبب محرومیت از معافیت مقرر در سال پذیرش نخواهد بود.

5- طبق تبصره (1) ماده 143 اصلاحی از تاریخ 1381/01/01، نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت ها و هم چنین سایر اوراق بهاداری که در بورس معامله می شوند حسب مورد مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد (0/5%) ارزش فروش آن ها می باشند و از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد مطالبه نخواهد شد. کارگزاران بورس مکلفند مالیات مزبور را به هنگام هر انتقال از انتقال دهندگان وصول و به حساب تعیین شده از طرف سازمان امورمالیاتی کشور واریز و ظرف مدت ده روز از تاریخ انتقال رسید آن را به همراه فهرستی حاوی تعداد و مبلغ فروش مورد انتقال به اداره امور مالیاتی ذیربط ارسال دارند. کارگزاران ذیربط در صورت تخلف از انجام وظایف مذکور به استناد ماده 199 قانون مالیات های مستقیم علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مؤدی در پرداخت مالیات خواهند داشت، حسب مورد مشمول جرائم مقرر در ماده مذکور نیز خواهد بود.

6- به موجب مقررات تبصره 2 الحاقی ماده 143 قانون مالیات های مستقیم از تاریخ 1381/01/01، نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت های سهامی که خارج از بورس انجام می گیرد و هم چنین سهم الشرکه شرکاء در سایر شرکت ها، مشمول مالیات مقطوع به میزان چهار درصد (4%) ارزش اسمی آن ها می باشد و انتقال دهندگان سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام مکلفند قبل از انتقال، مالیات متعلق را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور (اداره امور مالیاتی ذیربط) واریز کنند و بابت نقل و انتقالات مذکور وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد مطالبه نخواهد شد. این نرخ مقطوع به نقل و انتقالات فوق الذکر که قبل از تاریخ 1381/01/01 صورت گرفته است قابل تسری نخواهد بود. ادارات ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلفند قبل از ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را از اداره امور مالیاتی مربوط اخذ و ضمن درج شماره و تاریخ آن در دفتر ثبت و سند انتقال، گواهی مزبور را ضمیمه پرونده مربوط نمایند. اداره امور مالیاتی مربوط موظف است، گواهی پرداخت مالیات را در اسرع وقت صادر و به مؤدی تسلیم و یا به مراجع استعلام کننده ارسال نمایند.

7- با عنایت به مقررات تبصره 3 الحاقی ماده 143 قانون مالیات های مستقیم، در شرکت های سهامی پذیرفته شده در بورس، اندوخته صرف سهام که ناشی از ما به التفاوت ارزش اسمی سهام منتشره و قیمت فروش آن ها می باشد مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد (0/5%) است و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نخواهد گرفت. این نرخ مقطوع به اندوخته صرف سهام اشخاص قبل از 1381/01/01 قابل تسری نخواهد بود. شرکت های مذکور مکلفند ظرف سی روز (30 روز) از تاریخ ثبت افزایش سرمایه خود در اداره ثبت شرکت ها و یا ثبت در دفاتر قانونی شرکت (هر کدام زودتر باشد) مالیات متعلقه را محاسبه و به حساب مالیاتی تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور (اداره امور مالیاتی ذیربط) واریز کنند. اندوخته صرف سهام که طبق مقررات فوق مالیات آن ها محاسبه و پرداخت می شود در هنگام تقسیم یا انتقال به حساب سرمایه یا سود و زیان مشمول مالیات دیگری نمی باشد.

8- در شرایطی که شرکت های خارج از بورس برای افزایش سرمایه خود، نسبت به عرضه و پذیره نویسی سهام جدید، که حق تقدم آن از سهامداران سلب شده، اقدام و سهام جدید را به قیمتی بیش از بهای اسمی به فروش برساند، مازاد بهای فروش نسبت به بهای اسمی، که همان اندوخته صرف سهام بوده جزو ارقام درآمدهای سال یا دوره مالی که صرف سهام تحقق می یابد احتساب خواهد شد.

9- عرضه سهام به منظور پذیره نویسی اولیه مشمول مالیات نقل و انتقال سهام نخواهد بود.