بخشنامه محاسبه مالیات حقوق در خصوص عملکرد سال 1381

در اجرای مقررات مربوط به قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1380/11/27 مجلس شورای اسلامی، با توجه به اصلاحیه قانون مربوط به فصل مالیات بر درآمد حقوق و به منظور محاسبه صحیح مالیات حقوق از اول سال 1381 نکات زیر متذکر می گردد: الف – اصلاحیه قانون مربوط به فصل مالیات بر درآمد حقوق به شرح ذیل می باشد: 1- در ماده 84 قانون مالیات های مستقیم میزان شصت برابر حداقل حقوق مبنا به یکصد و پنجاه برابر اصلاح شده و تبصره های (1) و (2) آن مربوط به 25 درصد بخشودگی و مقررات مالیات اضافه کاری حذف شده است. 2- ماده 85 به شرح ذیل اصلاح شده است: نرخ مالیات بر درآمد حقوق در مورد کارکنان مشمول نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 1370/06/13 پس از کسر معافیت های مقرر در این قانون به نرخ مقطوع ده درصد (10%) و در مورد سایر حقوق بگیران نیز پس از کسر معافیت های مقرر در این قانون تا مبلغ چهل و دو میلیون (42000000) ریال به نرخ ده درصد (10%) و نسبت به مازاد آن به نرخ های مقرر در ماده (131) این قانون خواهد بود. 3- نرخ های ماده 131 اصلاحی به شرح ذیل می باشد: تا میزان سی میلیون (30000000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ پانزده درصد (15%) تا میزان یکصد میلیون (100000000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه نسبت به مازاد سی میلیون ریال به نرخ بیست درصد (20%) تا میزان دویست و پنجاه میلیون (250000000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه نسبت به مازاد یکصد میلیون ریال به نرخ بیست و پنج (25%) تا میزان یک میلیارد (1000000000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه نسبت به مازاد دویست و پنجاه میلیون ریال به نرخ سی درصد (30%) نسبت به مازاد یک میلیارد (1000000000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ سی و پنج درصد (35%) 4- ماده (86) به شرح زیر اصلاح و یک تبصره به آن الحاق شده است: ماده 86- پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده 85 این قانون محاسبه و کسر و ظرف سی روز ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماه های بعد فقط تغییرات را صورت دهند. تبصره – پرداخت هایی که از طرف غیر از پرداخت کنندگان مقرری مزد و حقوق اصلی به عمل می آید پرداخت کنندگان این قبیل وجوه مکلفند هنگام هر پرداخت مالیات متعلق را بدون رعایت معافیت موضوع ماده 84 این قانون به نرخ های مقرر در ماده 85 این قانون محاسبه و کسر و ظرف سی روز با صورتی حاوی نام و نشانی دریافت کنندگان و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت کنند. 5- در ماده 89 بعد از عبارت «مفاصا حساب مالیاتی» عبارت «یا تعهد کتبی کارفرمای اشخاص حقوقی ایرانی طرف قرارداد با کار فرمای اتباع خارجی یا اشخاص حقوقی ثالث ایرانی» اضافه شده است. 6- ماده 90 به شرح زیر اصلاح شده است: در مواردی که پرداخت کنندگان حقوق، مالیات متعلق را در موعد مقرر نپردازند یا کمتر از میزان واقعی پرداخت نمایند، اداره امور مالیاتی محل اشتغال حقوق بگیر، یا در مورد مشمولان ماده 82 این قانون، اداره امور مالیاتی محل پرداخت کننده حقوق مکلف است مالیات متعلق را به انضمام جرایم موضوع این قانون محاسبه و از پرداخت کنندگان حقوق که در حکم مودی می باشند به موجب برگ تشخیص با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 این قانون مطالبه کند. حکم این ماده نسبت به مشمولان ماده 88 این قانون نیز جاری خواهد بود. 7- بندهای ماده (91) در مواردی به شرح زیر اصلاح شده است: الف – به انتهای بند (5) عبارت «حق سنوات و حقوق ایام مرخصی استفاده نشده که در موقع بازنشستگی یا از کارافتادگی به حقوق بگیر پرداخت می شود» اضافه شده است. ب – در بند (6) به استثناء هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل که از پرداخت مالیات معاف می باشند، معافیت سایر فوق العاده های: بدی هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی، محل خدمت، اشتغال خارج از مرکز، مرزی، شرایط محیط کار، نوبت کاری، کشیک، جذب و همچنین مزایای ارزی و اشتغال مأمورین در خارج از کشور حذف و مبالغ پرداختی از این بابت همانند سایر درآمدهای حقوق مشمول مالیات می باشند. ج – معافیت فوق العاده کسری صندوق در بند (7) حذف شده است. د – معافیت مزایای غیر نقدی و یا وجوهی که تحت عنوان ایاب و ذهاب یا تغذیه به کارگران پرداخت می شود (موضوع بند 8 ماده 91) حذف شده است. هـ - بند (10) به شرح زیر اصلاح شده است: «عیدی سالانه یا پاداش آخرسال جمعا معادل یک دوازدهم میزان معافیت مالیاتی موضوع ماده (84) این قانون از پرداخت مالیات معاف شده است. » که با این ترتیب میزان معافیت مالیاتی عیدی سالانه یا پاداش آخر سال 1381 یک میلیون و چهارصد و پنجاه هزار ریال خواهد بود. و – معافیت مزایای غیرنقدی و یا وجوهی که بابت مزایای غیرنقدی به مأموران کشوری پرداخت می شود (موضوع بند11 ماده 91) حذف شده است. ز – بند 13 به شرح زیر اصلاح شده است: مزایای غیر نقدی پرداختی به کارکنان حداکثر معادل دو دوازدهم معافیت موضوع ماده (84) این قانون از پرداخت مالیات معاف شده است. که این معافیت مزایای غیر نقدی برای سال1381 مبلغ 2900000 ریال خواهد بود. ح – به بند 14 معافیت مشمولان قانون استخدامی وزارت اطلاعات و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان اضافه شده است بنابراین توجه خواهند داشت که از تاریخ 1380/11/27 کلیه جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان از پرداخت مالیات بر درآمد حقوق معاف خواهند بود. ط – بندهای 15 و 16 موضوع نرخ مالیاتی اعضاء هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و معافیت (50%) مالیات حقوق کادر عملیاتی و تخصصی شرکت هواپیمایی و ... حذف شده است. 8- ماده (92) به شرح زیر اصلاح شده است: پنجاه درصد (50%) مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور بخشوده شده است. بنابراین توجه خواهند داشت از تاریخ 1380/11/27 پنجاه درصد مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته (طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور) اعم از اینکه پرداخت کننده بخش دولتی یا غیر دولتی باشد بخشوده شده است.

ب – چون به موجب تصویب نامه شماره 59675/ت 26006 هـ مورخ 1380/12/28 هیأت وزیران ضریب جدول حقوق موضوع ماده 33 قانون استخدام کشوری از تاریخ 1381/01/01 دویست و نود (290) ریال تعیین گردیده بنابراین طبق مقررات ماده 84 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم مصوب1380/11/27 میزان معافیت مالیات حقوق کلیه حقوق بگیران در سال 1381 به شرح زیر خواهد بود. معافیت سالانه درآمد حقوق 17400000 = 290 × 150 × 400 معافیت ماهانه درآمد حقوق 1450000 = 12 ÷ 17400000

ج – اینک جهت روشن شدن بیشتر موضوع و به عنوان مثال مالیات حقوق در فرض های مختلف به شرح زیر محاسبه می گردد: 1- مثال اول: در مورد حقوق بگیری که مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت باشد. حقوق و فوق العاده شغل مستمر ماهانه 900000 ریال فوق العاده جذب مستمر 300000 ریال، فوق العاده شرایط محیط کار مستمر 150000 ریال، فوق العاده نوبت کاری مستمر 50000 ریال و اضافه کار ساعتی در فروردین ماه 300000 ریال درآمد حقوق مستمر ماهانه 1400000 = 50000 + 150000 + 300000 + 900000 درآمد حقوق سالانه با فرض ثابت بودن حقوق ماهانه 16800000 = 12 ×1400000 چون میزان درآمد حقوق مستمر سالانه از معافیت سالانه حقوق بگیر کمتر است بنابراین حقوق بگیر مذکور مشمول مالیات نمی شود. درآمد مستمرسال و اضافه کار فروردین ماه 17100000 + 300000 + 16800000 چون مجموع درآمد حقوق مستمر سال و اضافه کار فروردین ماه نیز به حد نصاب معافیت موضوع ماده 84 اصلاحی نمی رسد بنابراین اضافه کار حقوق بگیر مذکور در فروردین ماه نیز مشمول مالیات نخواهد بود. حال اگر حقوق بگیر فوق الذکر در اردیبهشت ماه 400000 ریال اضافه کار ساعتی و یا پاداش دریافت نماید و حقوق مستمر ماهانه او تغییر ننماید 300000 ریال از مبلغ 400000 ریال دریافتی اردیبهشت از پرداخت مالیات معاف بوده و فقط 100000 ریال مازاد آن به نرخ ده درصد مشمول مالیات خواهد بود. در ضمن دریافتی های غیر مستمر ماه های بعد حقوق بگیر مزبور کلا به نرخ ده درصد مشمول مالیات خواهد بود. لازم به توضیح است که محاسبه مذکور در مواردی که حقوق بگیر مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت نباشد نیز تا میزان 42000000 ریال درآمد مشمول مالیات سالانه (درآمد حقوق سالانه پس از کسر معافیت سالانه) به نرخ ده درصد و مازاد 42000000 ریال به نرخ های ماده 131 اصلاحی حسب مورد می تواند مورد عمل قرار گیرد. 2- مثال دوم در مورد حقوق بگیری که مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت است: حقوق و فوق العاده شغل مستمر ماهانه 2500000 ریال فوق العاده جذب مستمر 700000 ریال حق مدیریت مستمر 500000 ریال اضافه کار ساعتی غیر مستمر 800000 ریال. درآمد حقوق و فوق العاده های مستمر ماهانه 3700000=500000+700000+2500000 درآمد حقوق و فوق العاده های مستمر سالانه 44400000 =12×3700000 درآمد مشمول مالیات سالانه 27000000 = 17400000 –4400000 مالیات سالانه 2700000 = 10% × 7000000 مالیات مستمر ماهانه 225000 = 12 ÷ 700000 مالیات اضافه کار 80000 = 10% × 800000 جمع مالیات حقوق و اضافه کار ماه 305000 = 80000 + 255000 3- مثال سوم حقوق بگیری که مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت نباشد. مبلغ حقوق و فوق العاده شغل مستمر ماهانه 5500000 ریال – فوق العاده جذب مستمر 1000000 ریال حق مدیریت مستمر 500000 ریال – فوق العاده شرایط محیط کار مستمر 300000 ریال ایاب و ذهاب 200000 ریال اضافه کار ساعتی غیر مستمر 400000 ریال حقوق و فوق العاده های مستمرماهانه 7500000=200000+300000+500000+1000000+5500000 درآمد حقوق مستمر سالانه 90000000 = 12 × 500000 درآمد مشمول مالیات سالانه 72600000 = 17400000 - 90000000 مازاد مشمول نرخ های مقرر در ماده 131 اصلاحی 30600000 = 42000000 –26000004200000 = 10% × 42000000 6120000 = 20%×30600000 مالیات سالانه 10320000 = 6120000 + 4200000 مالیات ماهانه 860000 = 12÷10320000 مالیات اضافه کار ماهانه 80000 = 20% × 400000 مالیات حقوق و اضافه کار ماهانه 940000 = 80000 + 860000

ضمنا در خصوص اجرای مفاد تبصره 86 اصلاحی همانطور که قبلا نیز به موجب بند (3) دستورالعمل شماره 30/4/1769/8250 مورخ 1368/02/24 و بخشنامه شماره 30/5/1064/24304 مورخ 1372/05/19 توجه داده شده، مقررات تبصره مذکور ناظر به مواردی است که دریافت کننده این قبیل وجوه با حفظ رابطه استخدامی با سازمان یا واحد سازمانی متبوع خود موقتا به طور تمام وقت یا پاره وقت با حکم رسمی مأمور خدمت در سازمان یا واحد سازمانی دیگر می شود و معمولا این مأموریت ها با علم و اطلاع و حسب مورد با موافقت دو سازمان با دو واحد سازمانی مربوطه تحقق می یابد که در این صورت اگر نامبرده مازاد بر مقرری، مزد و حقوق اصلی دریافتی از موسسه متبوع، مبلغی نیز بابت اشتغال در محل مأموریت دریافت نماید، این دریافتی مشمول مالیات طبق مقررات تبصره ماده 86 اصلاحی خواهد بود. اما اگر با این مأموریت یا انتقال موقت تمامی حقوق (و حسب مورد فوق العاده های مقرر) از طرف کارفرمای محل مأموریت صورت پذیرفت مقررات ماده 86 جاری نبوده و مالیات درآمد حقوق نامبرده برابر مفاد ماده 85 اصلاحی محاسبه و کسر خواهد شد. سایر پرداخت کنندگان حقوق هم که اصولا فارغ از مسائل و شرایط فوق الذکر اقدام به استخدام کارکنان خود نموده اند، همچنان بایستی برابر حکم ماده 85 اصلاحی عمل نمایند. ضمنا جدول محاسبه مالیات بر درآمد حقوق کارکنان مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت و سایر حقوق بگیران نیز تهیه و پیوست می باشد تا پرداخت کنندگان حقوق حسب مورد از آن استفاده لازم را نمایند.