دستورالعمل دستورالعمل اجرایی ماده 138 قانون مالیات های مستقیم

نظر به اینکه به موجب اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم مصوب 1380/11/27 تغییراتی در مقررات ناظر بر ماده 138 و تبصره یک آن به عمل آمده است. لذا به منظور اتخاذ رویه واحد و ایجاد امکان استفاده از تسهیلات مقرر در ماده مذکور دستورالعمل اجرائی، به شرح زیر ابلاغ می گردد: 1- بر اساس مفاد ماده 138 اصلاحی، منحصراً شرکت های تعاونی و خصوصی مشمول مزایای مقرر در ماده مزبور می باشند.

2- آن قسمت از سود ابرازی شرکت های تعاونی و خصوصی که برای توسعه و بازسازی و نوسازی یا تکمیل واحدهای موجود صنعتی و معدنی یا ایجاد واحدهای جدید صنعتی و یا معدنی مصرف گردد، با رعایت شرایط ذیل می توانند از معافیت مالیاتی موضوع ماده 138 اصلاحی بهره مند گردد: 1-2- قبل از شروع به اجرای طرح، گزارش توجیهی فنی، اقتصادی و مالی ذیربط به طرح توسعه و بازسازی و نوسازی یا تکمیل واحدهای موجود صنعتی و معدنی یا ایجاد واحدهای صنعتی یا معدنی جدید را "در قالب طرح سرمایه گذاری معین" به وزارتخانه ذیربط تسلیم و مجوز لازم را تحصیل کرده باشد. 2-2- برنامه زمان بندی اجرای طرح سرمایه گذاری و هم چنین شروع و خاتمه طرح در گزارش مزبور مشخص شده باشد. 3-2- هزینه های "طرح سرمایه گذاری" باید در گزارش توجیهی مذکور به تفکیک تعیین شده باشد. 4-2- انجام هزینه های هر طرح باید در حساب های جداگانه ثبت گردد و قابل تطبیق با اقلام هزینه مندرج در گزارش توجیهی طرح سرمایه گذاری مربوط باشد. 5-2- چنانچه طی دوره اجرای طرح، هزینه های مربوط به هر فصل بیشتر از اقلام مندرج در گزارش توجیهی طرح، هزینه شده باشد در صورتی که پس از رسیدگی، هزینه های انجام شده مورد تأیید قرار گیرد و در مجموع کل مبلغ سرمایه گذاری تغییری حاصل نگردد موجب محرومیت از معافیت نخواهد شد. 6-2- گزارش توجیهی و مستندات و مدارک مربوط به طرح سرمایه گذاری همراه با اظهارنامه مالیاتی اولین سال اجرای طرح به اداره امور مالیاتی ذیربط تسلیم گردد. 7-2- شرکت برای هر طرح سرمایه گذاری، حداکثر تا چهار سال می تواند از معافیت مزبور استفاده نماید. معافیت از سود ابرازی برای اولین سال مالی شروع طرح و سه سال بعد از آن قابل اعمال خواهد بود. 8-2- طرح حداکثر ظرف مدت یک سال پس از مهلت تعیین شده در گزارش توجیهی طرح سرمایه گذاری به بهره برداری برسد.

3- در صورتی که هزینه های انجام شده بابت طرح یا طرح های سرمایه گذاری در یک سال مالی مازاد بر سود ابرازی همان سال باشد معافیت مالیاتی مازاد مذکور در سنوات بعدی قابل استفاده خواهد بود و در هر حال جمع مدت استفاده از معافیت بیش از چهار سال با احتساب اولین سال مالی شروع اجرایی طرح نخواهد بود.

4- نظر به اینکه سود ابرازی، با تسلیم اظهارنامه، یا ترازنامه و حساب و سود و زیان در مهلت مقرر قانونی برای اداره امور مالیاتی محرز می شود، بنابراین عدم تسلیم اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان در فرجه قانونی، موجب محرومیت از معافیت مالیاتی مقرر، برای همان سال عملکرد خواهد بود.

5- چنان چه مؤدی اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان مربوط را در مهلت مقرر قانونی تسلیم کرده و سود ابراز نموده باشد لیکن به دلایل دیگری درآمد مشمول مالیات وی از طریق علی الرأس تشخیص گردد، به شرط داشتن سایر شرایط از معافیت مالیاتی مقرر بهره مند خواهد شد.

6- راجع به مقررات تبصره 1 ماده 138 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم نیز در صورت بروز هر یک از موارد مندرج در این تبصره، علاوه بر وصول معادل مبلغ معافیت های مالیاتی منظور شده، موضوع متن ماده اخیرالذکر از تاریخ سر رسید پرداخت آن مالیات ها، جریمه مقرر در ماده 190 قانون مالیات های مستقیم به میزان 2/5 درصد به ازاء هر ماه وصول خواهد شد.

7- رسیدگی به هزینه های اجرایی طرح یا طرح های سرمایه گذاری و احراز آن در قالب طرح سرمایه گذاری معین، ارایه شده از طرف مؤدی مالیاتی به عهده ادارات امور مالیاتی و حسابداران رسمی حسب مورد خواهد بود.

8- چنان چه شرکت، اجازه توسعه یا تکمیل واحدهای صنعتی و معدنی موجود یا ایجاد واحدهای صنعتی و معدنی جدید را قبل از سال 1381 از وزارتخانه ذیربط اخذ نموده و از سود ابرازی حاصل از فعالیت های صنعتی و معدنی عملکرد سال 1380 و سال های قبل از آن برای طرح مزبور اقدام به اندوخته کرده باشد، موضوع تابع مقررات ماده 138 و تبصره یک و دو قانون قبل از اصلاحیه اخیر بوده که در صورت دارا بودن سایر شرایط مشمول معافیت مالیاتی ماده مزبور خواهد بود.

9- جهت روشن شدن بیشتر موضوع و به عنوان مثال مالیات متعلق به سود ابرازی شرکت با اعمال معافیت مقرر در ماده اصلاحی یاد شده در فرض های مختلف به شرح زیر محاسبه می شود: شرکتی طرح سرمایه گذاری خود را جهت سنوات 84-1381 به وزارت صنایع و معادن ارایه و در سال 1381 مجوز مربوط را اخذ نموده و اطلاعات مربوط به هزینه های انجام شده طرح و سود ابرازی شرکت طی سنوات یاد شده به شرح جدول ذیل باشد: (ارقام میلیارد ریال) 1381 1382 1383 1384 جمع هزینه طبق طرح مصوب 2000 3000 1500 3000 9500 هزینه انجام شده طرح 3000 1500 2000 3000 9500 سود مشمول مالیات ابرازی 2500 2000 (1500) 4500 - برای محاسبه مالیات 1-9- عملکرد سال 1381، چون هزینه های انجام شده بیش از سود ابرازی است، مالیات کل سود مربوطه مشمول معافیت 50 درصد به شرح زیر می باشد. 312/5= 25%×50%×2500 2-9- عملکرد سال 1382، سود ابرازی بیش از هزینه های انجام شده طرح طی سال مورد بحث می باشد ضمناً مبلغ 500 میلیارد از هزینه های سال قبل نیز می تواند از معافیت این ماده بهره مند شود. 250= 25%×50%×(500+1500) 3-9- عملکرد سال 1383 چون شرکت دارای زیان بوده لذا هزینه طرح انجام شده در سال مزبور نمی تواند از معافیت مالیاتی موضوع ماده (138) استفاده نمایند. 4-9- عملکرد سال 1384، سود ابرازی مبلغ 4500 ریال و هزینه اجرایی طرح در آن سال 3000 ریال است بنابراین در سال مذکور مؤدی علاوه بر هزینه اجرای طرح در سال مذکور می تواند مبلغ 1500 ریال از هزینه اجرای طرح مربوط به سال 1383 که دارای زیان بوده از معافیت مالیات بهره مند شود. 562/5= 25%×50%×( 1500÷3000)