تصویب نامه آیین­نامه اجرایی بند (ک) تبصره (6) قانون بودجه سال 1394 کل کشور

هیئت وزیران در جلسه 24 /4 /1394 به پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد بند ( ک ) تبصره ( 6 ) قانون بودجه سال 1394 کل کشور تصویب کرد : بخش اول : تعاریف و کلیات ماده 1 - اصطلاحات به کار رفته در ماده ( 1 ) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1384 - و ماده ( 1 ) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی - مصوب 1388 - به همان معانی در این آیین نامه به کار می روند . سایر اصطلاحات زیر در این آیین نامه دارای معانی مشروح مربوط است : الف - مطالبات قطعی دولت و شرکت های دولتی : مطالباتی که طبق قوانین و مقررات مربوط به تأیید رسیده باشد . ب - بدهی های قطعی دولت و شرکت های دولتی : بدهی هایی که طبق قوانین و مقررات مربوط ایجاد و تأیید شده باشد . ج - قانون : قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394 - د - کارگروه اجرایی : کارگروه اجرایی انتشار صکوک اجاره موضوع ماده ( 7 ) این آیین نامه هـ - بانی : وزارت امور اقتصادی و دارایی است که در قالب این آیین نامه انتشار اوراق صکوک اجاره بنا به اراده آن انجام می گیرد . در خصوص انتشار اوراق توسط شرکت های دولتی ، بانی شرکت مزبور است . ماده 2 - وزارت امور اقتصادی و دارایی می تواند دارایی های دولت را که حایز شرایط مقرر در بخش دوم این آیین نامه باشد ، مبنای انتشار صکوک اجاره قرار دهد . ماده 3 - دستگاه های موضوع مواد ( 2 ) ، ( 3 ) و ( 4 ) قانون محاسبات عمومی کشور برای استفاده از ساز و کار اوراق صکوک اجاره مکلفند دارایی هایی را که حایز شرایط مقرر در بخش دوم این آیین نامه است ، به وزارت امور اقتصادی و دارایی معرفی کنند . میزان تخصیص اوراق به دستگاه های اجرایی مزبور متناسب با دارایی های معرفی شده به وزارت امور اقتصادی و دارایی به تأیید کارگروه اجرایی می رسد ماده 4 - ضامن اوراق صکوک اجاره به شرح زیر است : الف - در خصوص اوراق منتشره که بانی ، وزارت امور اقتصادی و دارایی است ضامن ، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است . ب - در مورد شرکت های دولتی ، ضامن به پیشنهاد شرکت و تأیید کارگروه اجرایی با رعایت قوانین و مقررات مربوط تعیین می شود . تبصره 1 - در مورد بدهی طرح های تملک دارایی های سرمایه ای شرکت های دولتی که از بودجه عمومی دولت تأمین و پرداخت می شود و همچنین بدهی شرکت هایی که به موجب ماده ( 6 ) قانون به دولت منتقل می شود ، ضامن سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است . تبصره 2 - خزانه داری کل کشور مکلف است پرداخت اعتبارات موضوع این آیین نامه را پس از تخصیص سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مقدم بر تمامی پرداخت ها انجام دهد . تبصره 3 - در صورتی که اوراق صکوک اجاره منتشره دارای رتبه اعتباری باشد ، وجود ضامن الزامی نیست . ماده 5 - بدهی دولت به اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی یا تعاونی باید به استناد ماده ( 19 ) قانون محاسبات عمومی کشور ایجاد و با توجه به ماده ( 20 ) قانون مزبور تسجیل شده و ضمن اعمال حساب در دفاتر و صورت های مالی به تأیید ذی حساب و رئیس دستگاه اجرایی ذی ربط رسیده باشد . تبصره - مرجع تأیید بدهی های قطعی شرکت های دولتی ، سازمان حسابرسی است . ماده 6 - اعتبارات مربوط به بازپرداخت اصل و فرع اوراق صکوک اجاره مربوط به دولت و طرح های تملک دارایی های سرمایه ای شرکت های دولتی توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور طی ردیف خاصی در قوانین بودجه سنواتی پیش بینی می شود . اعتبارات مزبور پس از تخصیص در مقاطع مربوط توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی ( خزانه داری کل کشور ) به درخواست ذی حساب وزارت مزبور از طریق شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به سرمایه گذاران پرداخت می شود . ماده 7 - به منظور اجرای این آیین نامه کارگروه اجرایی انتشار اوراق صکوک اجاره با اعضا ، وظایف و اختیارات زیر تشکیل می گردد : الف - اعضای کارگروه به شرح زیر است : 1 - نماینده تام الاختیار وزیر امور اقتصادی و دارایی ( مسئول کارگروه ) 2 - نماینده تام الاختیار رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور 3 - نماینده تام الاختیار وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط حسب مورد 4 - نماینده تام الاختیار رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران 5 - نماینده تام الاختیار رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار ب - وظایف و اختیارات کارگروه به شرح زیر است : 1 - اولویت بندی مطالبات قطعی اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی به منظور پرداخت بدهی دولت و شرکت های دولتی به آن ها در چارچوب این آیین نامه 2 - تعیین مبالغ قابل انتشار اوراق صکوک اجاره توسط وزارتخانه ها ، مؤسسات و شرکت های دولتی 3 - تصویب نرخ سود پیشنهادی برای اوراق 4 - تعیین دوره بازپرداخت اجاره 5 - تعیین نوع قرارداد اجاره 6 - نظارت عالیه بر فرآیند انتشار ، فروش ، انجام تعهدات و تسویه نهایی اوراق صکوک اجاره در چارچوب این آیین نامه 7 - تعیین بازارگردان ( حسب تشخیص و اعلام سازمان بورس و اوراق بهادار ) 8 - تأیید دارایی های مبنای انتشار اوراق صکوک اجاره . تبصره 1 - در مورد بند های ( 1 ) و ( 2 ) پس از اخذ نظر موافق سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تصمیم گیری خواهد شد . سازمان مزبور مکلف است نظر مکتوب خود را ظرف دو هفته اعلام نماید و در غیر این صورت موافقت محسوب خواهد شد . تبصره 2 - تصمیم گیری در خصوص انتشار اوراق صکوک اجاره در کارگروه اجرایی با رأی اکثریت خواهد بود . در هر شرایط برای اتخاذ تصمیم حداقل سه رأی موافق لازم است . در خصوص بند های ( 1 ) و ( 2 ) سازمان بورس و اوراق بهادار فاقد حق رأی خواهد بود . تبصره 3 - دبیرخانه کارگروه اجرایی در معاونت نظارت مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی و خزانه داری کل کشور مستقر می گردد . بخش دوم - شرایط دارایی ماده 8 - دارایی های مبنای انتشار اوراق صکوک اجاره باید دارای شرایط زیر باشد : الف - مشخصات عمومی : 1 - به کارگیری آن در فعالیت دستگاه های اجرایی استفاده کننده از اوراق صکوک اجاره ، منجر به ایجاد جریانات نقدی شده یا از خروج وجوه نقد جلوگیری کند . 2 - هیچ گونه محدودیت یا منع قانونی ، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی ، منافع و حقوق ناشی از آن وجود نداشته باشد . 3 - تصرف و اعمال حقوق مالکیت در آن برای نهاد واسط دارای هیچگونه محدودیتی نباشد . 4 - مالکیت آن به صورت مشاع نباشد . 5 - امکان واگذاری به غیر را به سهولت داشته باشد. 6 - تا زمان انتقال مالکیت دارایی به ناشر ، دارایی از پوشش بیمه ای مناسب و کافی برخوردار باشد . ب - انواع دارایی های قابل قبول جهت انتشار اوراق اجاره به شرح زیر می باشند : 1 - زمین 2 - ساختمان و تأسیسات 3 - ماشین آلات و تجهیزات 4 - وسایل حمل و نقل تبصره 1 - اموال موضوع بند های ( 1 ) تا ( 4 ) ماده ( 115 ) قانون محاسبات عمومی کشور مشمول انتشار اوراق صکوک اجاره نیستند . تبصره 2 - ارزش دارایی و عمر مفید اقتصادی آن باید توسط کارشناس یا کارشناسان منتخب کانون کارشناسان رسمی دادگستری تعیین شود . ماده 9 - شرایط بیمه دارایی در مدت زمان اجاره ، در قرارداد اجاره تعیین و هزینه آن توسط دستگاه بهره بردار تأمین می شود . بخش سوم - شرایط اوراق صکوک اجاره ماده 10 - انواع قرارداد های اجاره مورد قبول در انتشار اوراق صکوک اجاره به شرح زیر است : 1 - اجاره به شرط تملیک 2 - اجاره با اختیار فروش دارایی در سررسید اجاره توسط نهاد واسط با قیمت معین . ماده 11 - با انتشار اوراق اجاره ، رابطه وکیل و موکل میان ناشر و خریداران اوراق اجاره برقرار می شود . ناشر به وکالت از طرف خریداران ملزم به صرف وجوه حاصل از فروش اوراق اجاره جهت خرید دارایی موضوع انتشار و اجاره آن به بانی است ، تملیک اوراق اجاره به منزله قبول وکالت ناشر بوده و وکالت ناشر تا سررسید و تسویه نهایی اوراق اجاره غیرقابل عزل ، نافذ و معتبر است . ماده 12 - دارندگان اوراق اجاره نمی توانند تقاضای تقسیم دارایی مبنای انتشار اوراق صکوک اجاره را نمایند . ماده 13 - سررسید اوراق اجاره نمی تواند بیش از مدت زمان باقی مانده از عمر مفید اقتصادی دارایی باشد . ماده 14 - مواعد پرداخت منافع مرتبط با اوراق صکوک اجاره توسط کارگروه اجرایی تعیین می شود. ماده 15 - اوراق صکوک اجاره به صورت با نام منتشر می شود و به عنوان ابزار مالی موضوع بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران از قابلیت معامله در بازار بورس و یا خارج از بورس ( فرابورس ) برخوردار است . ثبت نام و مشخصات خریداران اوراق مزبور الزامی است . ماده 16 - اوراق صکوک اجاره بدون تعهد بازخرید و با امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی ، منتشر می شود . ماده 17 - فروش اوراق صکوک اجاره به کسر یا صرف ( بالاتر یا پایین تر از ارزش اسمی ) در بازار اولیه با تأکید کارگروه اجرایی مجاز است . بخش چهارم - فرآیند انتشار اوراق صکوک اجاره ماده 18 - برای صدور مجوز انتشار اوراق صکوک اجاره ، پیشنهادات حاوی مدارک و مستندات مربوط توسط دستگاه ها و شرکت های متقاضی به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارایه می شود . وزارت مذکور با هماهنگی سازمان بورس و اوراق بهادار پس از بررسی های لازم پیشنهاد نهایی را در کارگروه اجرایی طرح می کند . ماده 19 - مدارک و مستندات مورد نیاز برای انتشار اوراق صکوک اجاره به شرح زیر است : 1 - مدت و نوع اجاره ، میزان اجاره بها و نحوه پرداخت آن به سرمایه گذاران 2 - گزارش کارشناس یا کارشناسان منتخب کانون کارشناسان رسمی دادگستری درخصوص دارایی و ارزش آن 3 - تأییدیه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور یا سایر مراجع ذی صلاح مبنی بر نبود محدودیت یا منع قانونی ، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی ، منافع و حقوق ناشی از آن 4 - گزارش توجیهی تأمین مالی از طریق انتشار اوراق صکوک اجاره 5 - اطلاعات کامل مطالبات قطعی شده اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی و پیشنهاد اولویت های تسویه بدهی به کارگروه اجرایی بخش پنجم : سایر مقررات ماده 20 - اوراق صکوک اجاره جزء اوراق موضوع بند ( 24 ) ماده ( 1 ) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران می باشد . ماده 21 - کلیه کارمزد ها و حق الزحمه های انتشار اوراق صکوک اجاره حسب مورد بر عهده سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا شرکت دولتی استفاده کننده از این اوراق است . ماده 22 - رعایت ماده ( 46 ) قانون محاسبات عمومی کشور برای انتشار اوراق صکوک اجاره موضوع این آیین نامه الزامی است . انتشار این اوراق به صورت الکترونیکی مجاز است . ماده 23 - تسویه بدهی و ثبت آن در حساب دستگاه های اجرایی مطابق دستورالعمل های حسابداری ابلاغی وزارت امور اقتصادی و دارایی با رعایت ماده ( 128 ) قانون محاسبات عمومی کشور انجام می شود