ماده 91 مالیات مستقیم

به موجب بند 19 قانون اصلاح قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31، در بند (5) ماده (91) عبارت «که در موقع بازنشستگی یا از کارافتادگی به حقوق‌ بگیر پرداخت می‌ شود» حذف می ‌گردد.

به موجب ماده 35 قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب 1380/11/27، تغییراتی در متن ماده انجام شده است. ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم سال 1380 : درآمدهای حقوق به شرح زیر از پرداخت مالیات معاف است: 1. روسا و اعضای ماموریتهای سیاسی خارجی در ایران و روسا و اعضای هیاتهای نمایندگی فوق العاده دول خارجی نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت متبوع خود به شرط معامله متقابل و همچنین روسا و اعضای هیاتهای نمایندگی سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی آن در ایران نسبت به درآمد حقوق دریافتی از سازمان و موسسات مزبور در صورتی که تابع دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند. 2. روسا و اعضای ماموریتهای کنسولی خارجی در ایران و همچنین کارمندان موسسات فرهنگی دول خارجی نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دول متبوع خود به شرط معامله متقابل . 3. کارشناسان خارجی که با موافقت دولت جمهوری اسلامی ایران از محل کمکهای بلاعوض فنی و اقتصادی و علمی و فرهنگی دول خارجی و یا موسسات بین المللی به ایران اعزام میشوند نسبت به حقوق دریافتی آنان از دولت متبوع یا موسسات بین المللی مذکور . 4. کارمندان محلی سفارتخانهها و کنسولگریها و نمایندگیهای دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت جمهوری اسلامی ایران در صورتی که دارای تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند به شرط معامله متقابل. 5. حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری و پایان خدمت و خسارت اخراج و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث و حق سنوات و حقوق ایام مرخصی استفاده نشده که در موقع بازنشستگی یا از کارافتادگی به حقوق بگیر پرداخت میشود . 6. هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل . 7. حذف شده است . 8. مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه جهت استفاده کارگران و خانه های ارزان قیمت سازمانی در خارج از محل کارگاه یا کارخانه که مورد استفاده کارگران قرار میگیرد . 9. وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن . 10. عیدی سالانه یا پاداش آخر سال جمعا معادل یک دوازدهم میزان معافیت مالیاتی موضوع ماده (84) این قانون . 11. خانه های سازمانی که با اجازه قانونی یا به موجب آیین نامه های خاص در اختیار ماموران کشوری گذارده میشود . 12. وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها مستقیما یا به وسیله حقوق بگیر به پزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند . 13. مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان حداکثر معادل دو دوازدهم معافیت موضوع ماده (84) این قانون . 14. درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم از نظامی و انتظامی ، مشمولان قانون استخدامی وزارت اطلاعات و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان . 15. حذف شده است . 16. حذف شده است .

به موجب ماده واحده قانون الحاق یک بند به ماده (22) قانون اصلاح مالیاتهای مستقیم مصوب 1371 مصوب 1374/09/12 موضوع اصلاح ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366، یک بند به عنوان بند 16 به ماده 91 اضافه شده است. ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم سال 1374 : درآمدهای حقوق به شرح زیر از پرداخت مالیات معاف است . 1 -روسا و اعضای ماموریت های سیاسی خارجی در ایران و روسا و اعضای هیات های نمایندگی فوق العاده دول خارجی نسبت به درآمد حقوق و دریافتی از دولت متبوع خود به شرط معامله متقابل و همچنین روسا و اعضای هیات های نمایندگی سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی آن در ایران نسبت به درآمد حقوق و دریافتی از سازمان و موسسات مزبور در صورتی که تابع دولت جمهوری اسلام ایران نباشند. 2 - روسا و اعضای ماموریت های کنسولی خارجی در ایران و همچنین کارمندان موسسات فرهنگی دول خارجی نسبت درآمد حقوق دریافتی از دول متبوع خود به شرط معامله متقابل . 3 - کارشناس خارجی که با موافقت دولت جمهوری اسلامی ایران از محل کمک های بلاعوض فنی و اقتصادی و علمی و فرهنگی دول خارجی و یا موسسات بین المللی به ایران اعزام می شود نسبت به حقوق دریافتی آنان از دول متبوع یا موسسات بین المللی مذکور. 4 - کارمندان محلی سفارتخانه ها و کنسولگری ها و نمایندگی های دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت جمهوری اسلامی ایران در صورتی که دارای تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند به شرط معامله متقابل . 5 -حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری و پایان خدمت و خسارت اخراج و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث . 6 - هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل و فوق العاده های بدی آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی ، محل خدمت ، اشتغال خارج از مرکز، مرزی ، شرایط محیط کار، نوبت کاری ، کشیک ، جذب و همچنین مزایای ارزی و اشتغال مامورین در خارج از کشور. معافیت های مذکور در این بند به استثنای هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل در مواردی که به کارکنان بخش خصوصی مربوط می گردد تا سی درصد مقرری یا مزد یا حقوق اصلی از فوق العاده های مذکور قابل اعمال خواهد بود. 7 - تا میزان ده هزار ریال در ماه برای هر یک از فوق العاده های کسر صندوق و تضمین صاحب جمعان . 8 - مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه جهت استفاده کارگران و خانه های ارزان قیمت سازمانی در خارج از محل کارگاه یا کارخانه که مورد استفاده کارگران قرار می گیرد و همچنین سایر مزایای غیر نقدی پرداختی به آنها و یا وجوهی که تخت عنوان ایاب و ذهاب یا تغذیه دریافت می دارند. 9 - وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن . 10 - عیدی سالانه یا پاداش آخرین سال جمعا تا میزان یکصد هزار ریال . 11 - خانه های سازمانی که با اجازه قانونی یا به موجب آیین نامه های خاص در اختیار ماموران کشوری گذارده می شود و همچنین مزایای غیر نقدی یا وجوه نقدی که بابت مزایای غیر نقدی به افراد مذکور به موجب قانون و آیین نامه های مربوط داده می شود. 12 - وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها مستقیما یا به وسیله حقوق بگیر به پزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند. 13 - وجوهی که از طرف وزارتخانه ها، موسسات دولتی یا وابسته به دولت ، شرکت های دولتی و نیز سازمان هایی که شمول قانون نسبت به آنها مستلزم ذکر نام است یا از محل اعتبارات دولتی بابت مزایای غیر مستمر پرداخت میگردد به طور کلی و همچنین وجوهی که تحت عناوین فوق العاده پرواز و اضافه کار پروازی به خلبانان و گروه عملیاتی خدماتی پرواز و یا اضافه کار، حق محرومیت از مطب ، حق الزحمه کار اضافی ، حق کشیک و آنکال به پزشکان ،دندانپزشکان ، پیراپزشکان ، دامپزشکان و دکترهای داروساز و یا حق التدریس یا حق التحقیق به استادان ، معلمان و مدرسین اعم از تمام وقت و یا نیمه وقت پرداخت می گردد، مشمول مالیات مقطوعی به نرخ ده درصد می باشد و به این درآمدها مالیات دیگری تعلق نخواهد گرفت .در صورتی که درآمد سالانه حقوق بگیر کمتر از میزان معافیت مقرر در ماده 84 این قانون یا تبصره ذیل آن حسب مورد باشد مشمول کسر مالیات نخواهد شد. 14 - درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم نظامی و انتظامی . 15 - درآمد مشمول مالیات حقوق اعضاء هیات علمی (آموزشی و پژوهشی) کلیه دانشگاهها و موسسات آموزش عالی به نرخ 10% مشمول مالیات میباشد و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نخواهد گرفت. 16 - پنجاه درصد (50%) حقوق اصلی کادر عملیاتی و تخصصی شرکت هواپیمائی جمهوری اسلامی ایران و سازمان هواپیمائی کشوری و شرکت‌ خدمات هوائی کشور (‌آسمان) در محاسبه مالیات بر درآمد حقوق منظور نخواهد شد.

به موجب ماده 22 قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم مصوب سوم اسفند ماه 1366 مجلس شورای اسلامی مصوب 1371/2/7، تغییراتی در متن ماده 91 انجام شده است. ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم سال 1371: درآمدهای حقوق به شرح زیر از پرداخت مالیات معاف است . 1 -روسا و اعضای ماموریت های سیاسی خارجی در ایران و روسا و اعضای هیات های نمایندگی فوق العاده دول خارجی نسبت به درآمد حقوق و دریافتی از دولت متبوع خود به شرط معامله متقابل و همچنین روسا و اعضای هیات های نمایندگی سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی آن در ایران نسبت به درآمد حقوق و دریافتی از سازمان و موسسات مزبور در صورتی که تابع دولت جمهوری اسلام ایران نباشند. 2 - روسا و اعضای ماموریت های کنسولی خارجی در ایران و همچنین کارمندان موسسات فرهنگی دول خارجی نسبت درآمد حقوق دریافتی از دول متبوع خود به شرط معامله متقابل . 3 - کارشناس خارجی که با موافقت دولت جمهوری اسلامی ایران از محل کمک های بلاعوض فنی و اقتصادی و علمی و فرهنگی دول خارجی و یا موسسات بین المللی به ایران اعزام می شود نسبت به حقوق دریافتی آنان از دول متبوع یا موسسات بین المللی مذکور. 4 - کارمندان محلی سفارتخانه ها و کنسولگری ها و نمایندگی های دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت جمهوری اسلامی ایران در صورتی که دارای تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند به شرط معامله متقابل . 5 -حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری و پایان خدمت و خسارت اخراج و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث . 6 - هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل و فوق العاده های بدی آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی ، محل خدمت ، اشتغال خارج از مرکز، مرزی ، شرایط محیط کار، نوبت کاری ، کشیک ، جذب و همچنین مزایای ارزی و اشتغال مامورین در خارج از کشور. معافیت های مذکور در این بند به استثنای هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل در مواردی که به کارکنان بخش خصوصی مربوط می گردد تا سی درصد مقرری یا مزد یا حقوق اصلی از فوق العاده های مذکور قابل اعمال خواهد بود. 7 - تا میزان ده هزار ریال در ماه برای هر یک از فوق العاده های کسر صندوق و تضمین صاحب جمعان . 8 - مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه جهت استفاده کارگران و خانه های ارزان قیمت سازمانی در خارج از محل کارگاه یا کارخانه که مورد استفاده کارگران قرار می گیرد و همچنین سایر مزایای غیر نقدی پرداختی به آنها و یا وجوهی که تخت عنوان ایاب و ذهاب یا تغذیه دریافت می دارند. 9 - وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن . 10 - عیدی سالانه یا پاداش آخرین سال جمعا تا میزان یکصد هزار ریال . 11 - خانه های سازمانی که با اجازه قانونی یا به موجب آیین نامه های خاص در اختیار ماموران کشوری گذارده می شود و همچنین مزایای غیر نقدی یا وجوه نقدی که بابت مزایای غیر نقدی به افراد مذکور به موجب قانون و آیین نامه های مربوط داده می شود. 12 - وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها مستقیما یا به وسیله حقوق بگیر به پزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند. 13 - وجوهی که از طرف وزارتخانه ها، موسسات دولتی یا وابسته به دولت ، شرکت های دولتی و نیز سازمان هایی که شمول قانون نسبت به آنها مستلزم ذکر نام است یا از محل اعتبارات دولتی بابت مزایای غیر مستمر پرداخت میگردد به طور کلی و همچنین وجوهی که تحت عناوین فوق العاده پرواز و اضافه کار پروازی به خلبانان و گروه عملیاتی خدماتی پرواز و یا اضافه کار، حق محرومیت از مطب ، حق الزحمه کار اضافی ، حق کشیک و آنکال به پزشکان ،دندانپزشکان ، پیراپزشکان ، دامپزشکان و دکترهای داروساز و یا حق التدریس یا حق التحقیق به استادان ، معلمان و مدرسین اعم از تمام وقت و یا نیمه وقت پرداخت می گردد، مشمول مالیات مقطوعی به نرخ ده درصد می باشد و به این درآمدها مالیات دیگری تعلق نخواهد گرفت .در صورتی که درآمد سالانه حقوق بگیر کمتر از میزان معافیت مقرر در ماده 84 این قانون یا تبصره ذیل آن حسب مورد باشد مشمول کسر مالیات نخواهد شد. 14 - درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم نظامی و انتظامی . 15 - درآمد مشمول مالیات حقوق اعضاء هیات علمی (آموزشی و پژوهشی) کلیه دانشگاهها و موسسات آموزش عالی به نرخ 10% مشمول مالیاتمیباشد و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نخواهد گرفت.

ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/3: درآمدهای حقوق بشرح زیر از پرداخت مالیات معاف است: 1 - ‌رؤسا و اعضای مأموریت ‌های سیاسی خارجی در ایران و رؤسا و اعضای هیأتهای نمایندگی فوق ‌العاده دول خارجی نسبت به درآمد حقوق ‌دریافتی از دولت متبوع خود بشرط معامله متقابل و همچنین رؤسا و اعضای هیأتهای نمایندگی سازمان ملل متحد و مؤسسات تخصصی آن در ‌ایران نسبت به درآمد حقوق و دریافتی از سازمان و مؤسسات مزبور در صورتی که تابع دولت جمهوری اسلام ایران نباشند. 2 - رؤسا و اعضای مأموریت ‌های کنسولی خارجی در ایران و همچنین کارمندان مؤسسات فرهنگی دول خارجی نسبت به درآمد حقوق دریافتی از‌ دول متبوع خود بشرط معامله متقابل. 3 - کارشناسان خارجی که با موافقت دولت جمهوری اسلامی ایران از محل کمکهای بلاعوض فنی و اقتصادی و علمی و فرهنگی دول خارجی و ‌یا مؤسسات بین ‌المللی به ایران اعزام میشوند نسبت به حقوق دریافتی آنان از دول متبوع یا مؤسسات بین‌ المللی مذکور. 4 - کارمندان محلی سفارتخانه ‌ها و کنسولگریها و نمایندگیهای دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت ‌جمهوری اسلامی ایران در صورتیکه دارای تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند بشرط معامله متقابل. 5 -‌ حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری و پایان خدمت و خسارت اخراج و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث. 6 - هزینه سفر و فوق ‌العاده مسافرت مربوط به شغل و فوق ‌العاده ‌های بدی آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی، محل خدمت، اشتغال خارج از مرکز، مرزی، شرایط محیط کار، نوبت کاری، کشیک، جذب و همچنین مزایای ارزی و اشتغال مأمورین در خارج از کشور. معافیتهای مذکور در این بند به استثنای هزینه سفر و فوق ‌العاده مسافرت مربوط به شغل در مواردی که به کارکنان بخش خصوصی مربوط میگردد تا‌ سی درصد مقرری یا مزد یا حقوق اصلی از فوق‌ العاده ‌های مذکور قابل اعمال خواهد بود. 7 - تا میزان ده هزار ریال در ماه برای هر یک از فوق‌ العاده‌ های کسر صندوق و تضمین صاحب‌ جمعان. 8 - مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه جهت استفاده کارگران و خانه‌ های ارزان قیمت سازمانی در خارج از محل کارگاه یا کارخانه که مورد ‌استفاده کارگران قرار میگیرد و همچنین سایر مزایای غیرنقدی پرداختی به آنها و یا وجوهی که تحت عنوان ایاب و ذهاب یا تغذیه دریافت میدارند. 9 - وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن. 10 - عیدی سالانه یا پاداش آخر سال جمعاً تا میزان یکصد هزار ریال. 11 – خانه ‌های سازمانی که با اجازه قانونی یا بموجب آئیننامه‌ های خاص در اختیار مأموران کشوری گذارده میشود و همچنین مزایای غیرنقدی‌ یا وجوه نقدی که بابت مزایای غیرنقدی به افراد مذکور بموجب قانون و آئیننامه‌ های مربوط داده میشود. 12 - وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها مستقیماً یا بوسیله حقوق ‌بگیر به پزشک یا بیمارستان باستناد ‌اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند. 13 - وجوهی که از طرف وزارتخانه‌ ها، مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت، شرکتهای دولتی و نیز سازمانهایی که شمول قانون نسبت به آنها ‌مستلزم ذکر نام است یا از محل اعتبارات دولتی تحت عناوین فوق ‌العاده پرواز و اضافه کار پروازی به خلبانان و گروه عملیاتی و خدماتی پرواز و یا اضافه ‌کار، حق محرومیت از مطب حق‌ الزحمه کار اضافی، حق کشیک و آنکال به پزشکان، دندانپزشکان، پیراپزشکان، دامپزشکان و دکترهای داروساز و یا ‌حق ‌التدریس به استادان، معلمان و مدرسین اعم از تمام وقت یا نیمه وقت پرداخت میگردد مشمول مالیات مقطوعی به نرخ ده درصد میباشد و به ‌این درآمدها مالیات دیگری تعلق نخواهد گرفت. 14 - درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم نظامی و انتظامی.